Naar hoofdinhoud
HENNYSPEELMAN.
De psychologie van het besluit

Hoe A.R.T. ontstond aan een schildersezel

herwerkt op

Vanaf mijn derde bestonden mijn dagen uit krabbelen, tekenen en schilderen. Dat het een uitlaatklep was, had ik als tiener niet door. Het was gewoon wat ik deed wanneer het even niet liep.

Mijn keuzes brachten me nooit tot beroepskunstenaar. Wel vond ik een andere weg voor diezelfde drang, als expert in datavisualisatie. Alleen kwamen die twee werelden jarenlang niet samen.

Tot ik op een dag zo grondig genoeg had van het werk dat ik alles wou weggooien.

Dus begon ik opnieuw te schilderen.

Wat er op dat doek gebeurde

Een schilderij is voor mij pure emotie, en het maken ervan is de manier waarop ik die eruit krijg. Met elke streek zeg ik iets waar ik geen woorden voor heb. Ik vertel een verhaal met verf.

Het mooiste eraan: mensen snapten het. Ze hadden geen uitleg nodig bij elk detail. De kleuren, de streken en de opbouw deden het werk.

En toen zag ik dat elk schilderij dat lukt dezelfde weg aflegt. Eerst trekt het je aandacht. Dan herken je er iets in, een gevoel, een patroon, een betekenis. En op het einde blijft er iets van hangen.

Attention. Recognition. Takeaway. Daar werd A.R.T. geboren.

Henny Speelman naast een reeks van zijn eigen schilderijen
Het werk waar het model uit kwam.

Waarom dat overdraagbaar is

A.R.T. beschrijft hoe je hoofd visuele informatie verwerkt, en dus ook hoe je data leest en begrijpt. Dat blijft mijn doel bij elke datavisualisatie: complexe data begrijpelijk maken. De juiste vorm, voor het juiste publiek, met een reden.

De Attention-fase gaat over de eerste indruk. Meestal doen visuele signalen daar het werk: een sterke titel, een rustige indeling, één opvallende kleur. Deze fase ligt volledig bij jou. Jij bepaalt waar iemand het eerst kijkt.

De Recognition-fase helpt je lezer patronen en betekenis te vinden. In de praktijk gaat het over vertrouwen. Denk aan consistente vormgeving, een voorspelbare opbouw en een omgeving waarin je je veilig genoeg voelt om iets te beslissen.

De Takeaway-fase laat iemand achter met iets waar hij mee verder kan. Alles komt daar samen tot een besluit. Data is dan de gids, en de beslisser bepaalt wat hij ermee doet.

Wat ik je zou zeggen aan tafel

Als we tegenover elkaar zaten, zou ik dit zeggen: A.R.T. is een manier van denken. Het gaat erover dat je op een natuurlijke manier aansluiting vindt bij de mensen voor wie je iets maakt, of dat nu een rapport is of een verhaal op een podium.

En het gaat erover dat je data bruikbaar wordt voor iemand die er een beslissing mee moet nemen. Dat is uiteindelijk waar het schilderij en het dashboard elkaar raken.

A.R.T.PerceptieKunst