Waarom je brein datavisualisatie nodig heeft
herwerkt op
Stel je alle data van je organisatie voor in één bestand. Rijen zonder einde, kolommen zonder ordening, ruw en onbewerkt. Niemand die daarnaar wil kijken. En toch is dat precies wat we elke dag verzamelen.
De reden dat we visualiseren, ligt niet in de data. Ze ligt in het hoofd dat ernaar kijkt.
Je brein zoekt patronen, ook waar er geen zijn
Patroonherkenning is het vermogen om structuur op te merken en er meteen een gevolg aan te verbinden. Niet alleen om te zien dat iets terugkeert, ook om aan te voelen wat er daarna komt. Dat doe je de hele dag door, zonder eraan te denken.
Toon iemand een wazige foto van een tijger en hij ziet een tijger. De contouren kloppen niet, de kleuren lopen door elkaar, en toch is er geen twijfel. Er is geen enkele bewuste stap tussen kijken en weten.
Datzelfde apparaat zet je aan het werk wanneer je een datavisualisatie opent. Je zoekt de vorm voor je de labels leest. Je hebt een gevoel bij de trend voor je de as bekeken hebt. Dat gebeurt of je het wil of niet.
Voordat iemand leest, moet iemand kijken.
Waarom ruwe data dat niet triggert
Een tabel met tienduizend rijen bevat exact dezelfde patronen als de visualisatie die je eruit tekent. Alleen krijgt je brein er geen vat op. Er is niets om op te herkennen, dus valt de hele machinerie stil en moet je gaan rekenen.
Rekenen kost aandacht, en aandacht is het schaarste goed in elke vergadering. Wie moet rekenen om je punt te snappen, haakt af voor hij bij je besluit is. Zonder data valt er niets te tonen. Zonder vorm blijft de waarde van die data liggen.
Wat dat betekent voor je werk
Visualiseren is dus geen opsmuk achteraf. Het is de vertaalstap waarmee data toegankelijk wordt voor het enige apparaat dat er een besluit uit moet halen.
Doe je die vertaling goed, dan communiceer je snel en zonder ruis. Je organisatie ziet waar er ingegrepen moet worden, en wie beslist heeft iets in handen om op te sturen. Doe je ze slecht, dan heb je een mooi beeld gemaakt van een patroon dat niemand oppikt.
Het verschil zit zelden in de tool. Het zit in de vraag of je bij het tekenen aan dat brein gedacht hebt.
PerceptiePatroonherkenning