Wanneer gestapelde staven falen
herwerkt op
Een gestapelde staaf belooft eenvoud en levert vaak verwarring. Ik heb beslissingen zien kantelen door één misplaatst kleurvlak of een ontbrekend label.
Je ziet ze overal opduiken, ook in de media, en meestal misbruikt als vergelijking terwijl het een samenstelling toont. Dat is het onderliggende probleem: de vorm zegt hoe iets is opgebouwd, en men gebruikt hem om waarden naast elkaar te leggen.
Val één, te veel segmenten
Een staaf met tien kleuren toont geen structuur. Ik noem ze Pippi-Langkousbeelden, naar haar kleurrijke kousen. Je lezer raakt de weg kwijt en onthoudt niets.
Beperk je tot wat ertoe doet. Groepeer de kleine categorieën samen, zolang dat het beeld niet scheeftrekt.
Val twee, willekeurige volgorde
Ligt de volgorde willekeurig, dan moet je lezer de stukken in zijn hoofd herschikken. Orden op iets: grootte, belang of tijd.
Zet daarbij de belangrijkste categorie onderaan, tegen de as. Dat is de enige laag die op een gemeenschappelijke basislijn begint, en dus de enige die je echt tussen staven kan vergelijken.
Val drie, ongelukkige kleuren
Tinten die dicht bij elkaar liggen, lopen in elkaar over. Zorg voor contrast en hou dezelfde categorie in dezelfde kleur doorheen je hele rapport.
Werk zeker niet met licht naar donker binnen één staaf. Dat wekt de indruk dat je een verloop toont, terwijl het over samenstelling gaat.
Val vier, verborgen totalen
Mensen laten raden naar een totaal of naar de grootte van een segment kost je vertrouwen. Toon je totalen of geef een heldere as. Hoe ver je daarin gaat, hangt af van hoe groot je segmenten zijn.
En soms is het gewoon de verkeerde vorm
Wil je echt vergelijken, kijk dan naar kleine herhalingen van hetzelfde beeld naast elkaar. Elke categorie krijgt dan haar eigen basislijn, en je leest meerdere reeksen in één blik.
Haal je laatste gestapelde staaf door deze vier vallen en kijk waar ze staat. Heb je er onlangs een herwerkt, laat het me weten. Ik zie graag hoe je verwarring omzette in iets helders.
VisualisatievormKleurSortering