ESB over spaartegoeden: het totaal krijgt een eigen plek
ESB, data CBS (microdata), bewerking AFM
In het origineel lopen bedragen en aandelen door elkaar, en het totaal leest als een zevende leeftijdsgroep. Wie elk soort getal en het totaal een eigen plek geeft, ziet de spaarpot met de leeftijd meegroeien.
Het origineel
ESB, "Verdeling van bank- en spaartegoeden, 2024", 18 september 2026. Data: CBS (microdata), bewerking AFM. Gestapelde balken voor het totaal en zes leeftijdsgroepen, verdeeld over zes bedragklassen, op een as in procenten. Alle particuliere huishoudens in Nederland, op 1 januari 2024.
Bron: ESB, data CBS (microdata), bewerking AFM
Wat me opviel
In de balk Totaal staan de bedragklassen als tekst in de segmenten. Wie de datavisualisatie leest, ziet "10.000 tot 50.000" precies op de plek waar hij een aandeel verwacht, boven een as in procenten. Bedragen en percentages lopen zo door elkaar.
Het totaal staat als gewone rij tussen de leeftijdsgroepen. Het oog leest het daardoor als een zevende groep, terwijl het de samenvatting is van de zes eronder.
De kleuren springen van bruin naar oranje naar grijs naar blauw. De volgorde van de bedragen is uit de kleur niet af te lezen.
Nergens staat dat elke balk optelt tot 100 procent. De lezer moet dat zelf afleiden.
Mijn versie
De titel draagt de conclusie. Het totaal staat bovenaan onder een eigen label, met een lijn tussen die rij en de zes leeftijdsgroepen. De bedragklassen staan één keer, in de legende boven het beeld, en in de balken staan enkel aandelen. De kleur loopt van warm naar koel, van de kleinste spaarpot naar de grootste, zodat de volgorde van de bedragen in de kleur zelf zit. De ondertitel zegt dat elke balk optelt tot 100 procent. Het totaal en de uitersten zijn bevestigd in het ESB-artikel, de overige waarden zijn bij benadering afgelezen van het origineel.
Wat dit illustreert
Een totaal verdient een eigen plek. Een lijn en een apart label volstaan om het los te maken van de groepen die het samenvat, zodat de lezer het als referentiepunt gebruikt. Draagt een datavisualisatie twee soorten getallen, zoals bedragen en aandelen, geef dan elk soort één vaste plek: de bedragen in de legende, de aandelen in de balken. Dan hoeft de lezer nooit te raden welk getal wat betekent.
Leesbaarheid & hiërarchieKleur & toegankelijkheidBoodschap & titel