Voornamen in België: het totaal en zijn gewesten
Statbel, voornamen van pasgeborenen, data 1995 tot 2025
Vier lijnen met evenveel gewicht, terwijl België de som is van de drie gewesten en dat totaal nergens leest. Eén zwarte lijn in hoog contrast maakt het totaal meteen zichtbaar, met de gewesten er in kleur onder.
Het origineel
Een publiek dashboard met per voornaam en per gewest het aantal pasgeborenen per jaar. De vier reeksen België, Vlaanderen, Wallonië en Brussel staan samen op één datavisualisatie, elk als een gekleurde lijn. Statbel, voornamen van pasgeborenen, data 1995 tot 2025. Geraadpleegd juli 2026.
Bron: Statbel, voornamen van pasgeborenen, data 1995 tot 2025
Wat me opviel
De vier lijnen dragen evenveel visueel gewicht. Wie kijkt, leest vier losse reeksen die naast elkaar bewegen. België is nochtans de som van Vlaanderen, Wallonië en Brussel, en die optelling blijft onzichtbaar, want geen enkele lijn krijgt de rol van totaal.
De kleuren komen uit dezelfde familie en liggen dicht bij elkaar. Het oog krijgt geen ankerpunt om het geheel van de onderdelen te scheiden, en gaat het totaal onbewust nog eens bij de gewesten optellen.
Mijn versie
De vergelijking
België krijgt een aparte lijn in hoog contrast, in het zwart, boven de gekleurde gewesten. Het zwart valt los van het kleurenpalet, waardoor de totaallijn meteen als totaal leest en elk gewest eronder zijn eigen verloop houdt.
De compositie
Er is een tweede versie, met een ander doel. Hier laat ik de totaallijn weg en stapel ik de gewesten. De bovenrand van de stapel is dan zelf het Belgische totaal, en de klemtoon verschuift naar de opbouw: welk gewest draagt welk deel. Waar de eerste versie dient om het verloop per gewest te vergelijken, dient deze om te tonen waaruit het totaal is opgebouwd.
De leesvolgorde
Beide versies delen dezelfde leesvolgorde. De legende, de data en het beeld staan van boven naar onder in dezelfde volgorde. Bij de vergelijking volgen de lijnen die volgorde, bij de compositie de stapelbanden. Zo hoeft het oog niet te springen tussen tekst en beeld.
Wat dit illustreert
De vorm van een datavisualisatie volgt uit het doel. Draait het om de opbouw, dan telt hoe de onderdelen samen het geheel vormen, en past een gestapelde vorm. Draait het om het verloop per onderdeel, dan telt hoe elke lijn apart evolueert, en past een lijnvorm met een totaal dat zich in contrast losmaakt. Twee doelen, twee vormen, elk om een ander deel van het dataverhaal te versterken. Een hoog contrast voor het totaal lost meteen het grootste leesprobleem op. De kijker ziet welk deel het geheel is en welke delen de opbouw vormen, zonder zelf te moeten uitzoeken welke lijn bij welke hoort.
VisualisatievormKleur & toegankelijkheidLeesbaarheid & hiërarchie